{
  "sema": "tarim.online/bakanlik_sorunlar v1",
  "kaynak": "T.C. Tarim ve Orman Bakanligi & AIOS Kovan Ortak Politika Belgesi",
  "tarih": "2026-09-02",
  "kahraman": "aios tohum (saf vektorel / matematiksel 3D)",
  "toplam": 19,
  "sorunlar": [
    {
      "id": 1,
      "ui_baslik": "Gıda İşleme",
      "baslik": "Gıda işleme ve paketleme tesisi eksikliği",
      "yuzey": "hasat.online",
      "sorun": "Adada yerel ürünlerin katma değerini artıracak modern kurutma, soğuk sıkım, şoklama ve koruyucu atmosferde paketleme tesisi bulunmaması.",
      "cozum": "Merkezi akıllı paketleme, mobil kurutma/sıkım üniteleri, koruyucu atmosfer standartları ve refakat eşleşmeli paketleme mimarisi.",
      "canli_uc": "https://hasat.online/api/hasat_paket.json"
    },
    {
      "id": 2,
      "ui_baslik": "Serbest Hayvancılık",
      "baslik": "Serbest hayvancılık ve kontrolsüz otlatma baskısı",
      "yuzey": "tarim.online",
      "sorun": "Kontrolsüz keçi/koyun otlatmasının fidanlara, bağlara ve ekili parsellere zarar vermesi, erozyon ve aşırı otlatma tahribatı.",
      "cozum": "Dijital geofencing (GPS sanal çit), rotasyonel rejeneratif otlatma koridorları ve hassas parsel koruma tampon hatları.",
      "canli_uc": "https://tarim.online/api/harita_telemetri.json"
    },
    {
      "id": 3,
      "ui_baslik": "Hazine & Sit",
      "baslik": "Hazine arazilerinin kiralanması engelleri ve sit alanı problemi",
      "yuzey": "tarim.online",
      "sorun": "1., 2. ve 3. derece sit alanları ile Hazine parsellerindeki bürokratik kiralama ve mevzuat kilitlenmesi.",
      "cozum": "TAKBİS katmanlı GIS izin matrisi, sit derecelerine göre tahribatsız tarım rehberi ve bürokratik engelsiz model kiralama.",
      "canli_uc": "https://tarim.online/arastirma/bakan_istekleri_model_istasyon.md"
    },
    {
      "id": 4,
      "ui_baslik": "Genç Çiftçi",
      "baslik": "Genç çiftçi sayısındaki azlık ve demografik yaşlanma",
      "yuzey": "tarim.online",
      "sorun": "Yaşlanan ada nüfusu, gençlerin adayı terk etmesi ve tarıma katılım teşviklerinin yetersizliği.",
      "cozum": "Dijital kuluçka merkezi, Mulkiyet Degil Isletme Sozlesmesi modeli, akıllı kokpit ve mentorluk ağıyla genç ziraatçıların adaya çekilmesi.",
      "canli_uc": "https://tarim.online/model_istasyon.html"
    },
    {
      "id": 5,
      "ui_baslik": "Emlak Barajı",
      "baslik": "Emlak bedellerinin aşırı yüksek oluşu",
      "yuzey": "tarim.online",
      "sorun": "Turizm ve spekülatif arsa talebinin tarım arazisi fiyatlarını ve kiralarını üretimi imkânsız kılacak seviyeye çıkarması.",
      "cozum": "Tarımsal kullanım taahhütlü 10-15 yıllık kamu kiralama modeli ve spekülasyonu engelleyen arazi tahsis puanlama sistemi.",
      "canli_uc": "https://tarim.online/arastirma/gokceada_strateji.md"
    },
    {
      "id": 6,
      "ui_baslik": "Organik Pazar",
      "baslik": "Organik gıda üreticilerinin doğrudan satış kanalının olmaması",
      "yuzey": "pazar.live",
      "sorun": "Sertifikalı organik üretim yapan ada çiftçisinin ürününü hak ettiği değerden satabileceği doğrudan satış kanalı yokluğu.",
      "cozum": "Doğrudan tüketiciye B2C organik pazar yeri ve 246 küresel alıcıyla entegre şeffaf B2B toptan ticaret ağı.",
      "canli_uc": "https://pazar.live/"
    },
    {
      "id": 7,
      "ui_baslik": "İklim Direnci",
      "baslik": "Sert/ani rüzgarlar ve düzensiz yağış rejimi",
      "yuzey": "tarim.online",
      "sorun": "Kuzey Ege poyraz fırtınaları (>35 knot), kuraklık dalgaları ve ani sağanakların toprak ve ürün kaybına yol açması.",
      "cozum": "Rüzgâr kıran tasarımları, MGM tabanlı rüzgâr-sulama savrulma kilidi, agroforestri ve FAO EcoCrop iklim uygunluk zarfı.",
      "canli_uc": "https://tarim.online/api/uygunluk"
    },
    {
      "id": 8,
      "ui_baslik": "İşçilik & Otomasyon",
      "baslik": "Yüksek işçilik maliyetleri ve mevsimlik işçi krizi",
      "yuzey": "hasat.online",
      "sorun": "Ada lojistiği ve konaklama pahalılığı nedeniyle hasat ve bakım dönemlerinde işçi bulunamaması veya fahiş maliyetler.",
      "cozum": "Düşük işgücü gerektiren fenolojik takvim (haftada 15 saat), ortak makine parkı havuzu ve otonom IoT vana kontrolü.",
      "canli_uc": "https://hasat.online/"
    },
    {
      "id": 9,
      "ui_baslik": "Lojistik Maliyet",
      "baslik": "Lojistik temelli malzeme ve girdi fiyatlarının olağanüstü yüksekliği",
      "yuzey": "pazar.live",
      "sorun": "Gübre, tohum, boru ve ambalaj gibi temel girdilerin feribot navlunu nedeniyle anakaraya göre %40-80 pahalı olması.",
      "cozum": "Dijital kooperatif ortak konsolide alım havuzu ve anakara-ada arası tersine lojistik navlun optimizasyonu.",
      "canli_uc": "https://pazar.live/api/pazar_navlun.json"
    },
    {
      "id": 10,
      "ui_baslik": "Atıl Tesis",
      "baslik": "Atıl durumda bulunan tesis ve taş binaların üretime katılamaması",
      "yuzey": "tarim.online",
      "sorun": "Geçmişte işletilen tarihi taş binalar, eski zeytinyağı değirmenleri ve mandıraların çürümeye terk edilmesi.",
      "cozum": "Atıl tesis dijital envanteri, mikro-işleme atölyeleri ve ortak inovasyon kuluçkasına dönüşüm protokolü.",
      "canli_uc": "https://tarim.online/api/haritalar.json"
    },
    {
      "id": 11,
      "ui_baslik": "Ova Koruma",
      "baslik": "Yeni Bademli ovasının iskan dağıtımı / su tüketen yonca monokültürü",
      "yuzey": "hasat.online",
      "sorun": "En verimli 1. sınıf taban topraklarının parçalanması ve yüksek su tüketen değersiz yonca ekilerek yeraltı suyunun bitirilmesi.",
      "cozum": "Katma değerli polikültür (Bayrampaşa Enginarı, Kuşkonmaz, Sakız Baklası), yeraltı suyu koruma kotası ve toprak ıslahı.",
      "canli_uc": "https://hasat.online/api/refakat_veri.json"
    },
    {
      "id": 12,
      "ui_baslik": "Ladolia Zeytinyağı",
      "baslik": "Adaya özgü Ladolia zeytinyağının markalaşamamış olması",
      "yuzey": "tarim.online",
      "sorun": "Gökçeada yöresine özgü yüksek polifenollü Ladolia zeytininin dökme satılması ve coğrafi işaretli marka değerine kavuşamaması.",
      "cozum": "Coğrafi işaretli izlenebilirlik sicili, parsel/asitlik/sıkım SHA-256 parti doğrulama ve niş küresel pazar konumlandırması.",
      "canli_uc": "https://tarim.online/api/urun?ad=zeytin"
    },
    {
      "id": 13,
      "ui_baslik": "Tarım Hafızası",
      "baslik": "Emekli çiftçi tecrübesinin kaybolması ve yeni nesilde know-how eksikliği",
      "yuzey": "tarim.online",
      "sorun": "Asırlık bağcılık, zeytincilik ve tohumculuk tecrübesinin yeni nesle aktarılamadan yok olması.",
      "cozum": "Dijital Tarımsal Hafıza kütüphanesi, semantik arşiv ve yapay zekâ destekli otonom soru-cevap / bilgi aktarım motoru.",
      "canli_uc": "https://tarim.online/api/sor"
    },
    {
      "id": 14,
      "ui_baslik": "Model İstasyon",
      "baslik": "Adayı dönüştürecek agro ve kuluçka merkezi model istasyon yokluğu (talibiz)",
      "yuzey": "tarim.online",
      "sorun": "Adayı dönüştürecek, sahada rehberlik edecek fiziki ve dijital bir agro-inovasyon merkezinin bulunmaması.",
      "cozum": "AIOS Kovan Model İstasyonu: 7/24 telemetri, canlı toprak/tohum laboratuvarı, açık saha demonstrasyonu ve eğitim.",
      "canli_uc": "https://tarim.online/model_istasyon.html"
    },
    {
      "id": 15,
      "ui_baslik": "Ata Tohumu",
      "baslik": "Ata tohumlarının üretimi, çoğaltılması ve teşvik edilmemesi",
      "yuzey": "tarim.online",
      "sorun": "Yerel genetik mirasın (Karakılçık Buğdayı, Sakız Baklası, Ada Domatesi) kaybolması, hibrit/ithal tohum bağımlılığı.",
      "cozum": "Dijital Ata Tohumu Gen Bankası, takas sicili ve ekim teşvik puanlama motoru.",
      "canli_uc": "https://tarim.online/api/urun_katalog_2026.json"
    },
    {
      "id": 16,
      "ui_baslik": "Su Yönetimi",
      "baslik": "Bölgeler arası suya erişim adaletsizliği ve kısıtlılığı",
      "yuzey": "tarim.online",
      "sorun": "Kimi havzalarda su bolluğu varken diğerlerinde kuyu/şebeke suyunun tamamen tükenmesi, vahşi sulama israfı.",
      "cozum": "Mikro-havza su bütçesi, kapalı devre basınçlı şebeke ve evapotranspirasyon (ETc) tabanlı hassas sulama otomasyonu.",
      "canli_uc": "https://tarim.online/api/hesapla?arac=sulama"
    },
    {
      "id": 17,
      "ui_baslik": "Ada Lojistiği",
      "baslik": "Ada lojistiğinin yalnızca GESTAŞ feribotuna bağımlı olması",
      "yuzey": "pazar.live",
      "sorun": "Fırtına günlerinde feribot iptalleri, tekel kaynaklı yüksek navlun ve taze ürünün adada mahsur kalması.",
      "cozum": "Rüzgâr-feribot tahmin motoru, soğuk zincir tampon depoları ve deniz taksi/konsolide yük rotaları.",
      "canli_uc": "https://pazar.live/api/pazar_feribot.json"
    },
    {
      "id": 18,
      "ui_baslik": "Toprak Analizi",
      "baslik": "Toprak analiz hizmetinin durması ve küçük üretici için imkansızlaşması",
      "yuzey": "tarim.online",
      "sorun": "İlçe tarım analiz hizmetinin durmasıyla özel laboratuvar maliyetinin küçük çiftçiyi kör gübrelemeye mahkum etmesi.",
      "cozum": "Model İstasyon Ar-Ge kitleri, optik/EC/pH saha sensörleri ve yapay zekâ destekli NPK toprak reçete motoru.",
      "canli_uc": "https://tarim.online/api/hesapla?arac=npk"
    },
    {
      "id": 19,
      "ui_baslik": "Bölge Danışmanlığı",
      "baslik": "Arsa sahiplerine yerel bölge danışmanlığı eksikliği",
      "yuzey": "tarim.online",
      "sorun": "Ada dışından gelen veya toprağı olan mülk sahiplerinin toprağın mikro-klimasını bilmeden yanlış yatırımlar yapması.",
      "cozum": "Parsel bazlı mikro-klima uygunluk analizi, /api/sor otonom fizibilite ve 3D parsel vizyonu.",
      "canli_uc": "https://tarim.online/api/gokceada.json"
    }
  ]
}